Ketaminevloeistof Ketaminehydrochloride is een geneesmiddel dat doorgaans wordt geleverd als een heldere, kleurloze vloeibare oplossing voor injectie (bijvoorbeeld in concentraties van 10 mg/ml, 50 mg/ml of 100 mg/ml). Het is een gereguleerde stof van categorie III in de VS (DEA-classificatie) en wordt wereldwijd op vergelijkbare wijze gereguleerd vanwege de verdovende en dissociatieve eigenschappen. Farmaceutische versies zijn steriel en worden medisch gebruikt; illegale "vloeibare ketamine" wordt vaak afkomstig uit veterinaire of humane medische voorraden.

Medische Toepassingen

• Anesthesie: Primair gebruik als snelwerkend algemeen anestheticum, met name in noodsituaties, bij operaties of in het veld (bijv. op het slagveld). Het induceert een "dissociatieve" toestand zonder de ademhaling volledig te onderdrukken.
• Pijn Management: Infusies met lage dosis voor chronische pijn (bijv. CRPS, neuropathische pijn).
• Geestelijke gezondheid: Opkomend off-label gebruik voor therapieresistente depressie via infusies met lage doses (bijvoorbeeld esketamine neusspray zoals Spravato is door de FDA goedgekeurd; vloeibare vorm wordt in klinieken gebruikt).
• Diergeneeskunde: Vaak gebruikt bij anesthesie bij dieren (bijv. katten, paarden).

BewijsGoedgekeurd door de FDA in 1970. Studies (bijv. de meta-analyse in JAMA Psychiatry uit 2018) tonen een snelwerkend antidepressief effect aan dat dagen tot weken aanhoudt. De WHO beschouwt het als een essentieel geneesmiddel voor anesthesie.

Farmacologie en effecten

Ketamine is een NMDA-receptorantagonist die de glutamaatsignalering in de hersenen blokkeert, wat leidt tot:

Farmacokinetiek:

• Werkingsduur: IV (onmiddellijk), IM (5-10 min), intranasaal (5-15 min).
• Halfwaardetijd: 2-3 uur.
• Wordt in de lever gemetaboliseerd tot norketamine (actieve metaboliet).

Bijwerkingen/Risico's:

• Kortetermijneffecten: hoge bloeddruk, misselijkheid, braken, ontwakingsdelirium ("bad trips").
• Langdurige/chronische bijwerkingen: blaasontsteking (blaasbeschadiging, "ketamineblaas" - ulceratieve ontsteking bij 20-30% van de zware gebruikers volgens een onderzoek van Urology uit 2012), cognitieve stoornissen, afhankelijkheid.
• Overdosering: Ademhalingsdepressie is zeldzaam, maar mogelijk bij combinaties (bijv. alcohol, opioïden). LD50 bij mensen ~100-300 mg/kg (geëxtrapoleerd uit diergegevens).

Legaliteit en beschikbaarheid

Vloeibare ketamine die op straat wordt verkocht, is vaak afkomstig van dierenklinieken (bijvoorbeeld voor paarden) en wordt verkocht in ampullen of verdund voor nasaal/oraal gebruik. De zuiverheid varieert; verontreinigingen komen vaak voor.

Administratie (medische context)

• IV/IMUitsluitend in een ziekenhuisomgeving.
• IntranasaalSprays van 20-50 mg voor de behandeling van depressie (onder klinisch toezicht).
• Oraal: Minder biologisch beschikbaar (~25%), gebruikt voor experimentele doeleinden.

VeiligheidsinstructieNiet-medisch gebruik is zeer riskant – in combinatie met kalmerende middelen kan het leiden tot fatale apneu. Tolerantie treedt snel op; ontwenningsverschijnselen omvatten hunkering en angst.

Raadpleeg een arts voor medisch advies. Bronnen: